Het Vondelpark werd in 1996 uitgeroepen tot Rijksmonument. Sindsdien wordt er door Stadsdeel Amsterdam Oud Zuid aan plannen voor een restauratie gewerkt. In 2000 werd een rapport betreffende het park door de Commissie Welstand afgewezen: het voldeed niet aan de eisen die aan dit monumentale park gesteld moeten worden. Aan de landschapsarchitect ir M. van Gessel en Erik de Jong werd gevraagd te assisteren bij de interpretatie van de geschiedenis van het ontwerp van het Vondelpark, zowel 'in situ' als vanuit de historische documentatie. Het lag tevens in de bedoeling het proces zo te begeleiden dat er op korte termijn een nieuw voorstel kon worden ingediend.

De opdracht bestond vooral uit het scheppen van orde in het omgaan 1) met de geschiedenis 2) met het object in situ. Een van de problemen werd gevormd door het feit dat het ontwerp-bureau het park vooral als natuur zag, die ecologisch verrijkt diende te worden en niet als een constructie van natuur die haar eigen eisen stelt. Allereerst werd besloten te spreken van een renovatie gepaard aan duurzaam beheer voor de toekomst, niet van een restauratie: ook die terminologie bleek niet helder. Immers het park terugbrengen in de oorspronkelijke 19de- eeuwse staat is onmogelijk. Bovendien is het Park evenzeer een 20ste-eeuws park als een 19de- eeuws park: daar hebben in de laatste honderd jaar zowel beheer en veranderingen in gebruik, aanzien en functie bijgedragen. Met respect voor de historische betekenis moet het park toegankelijk blijven voor huidige en komende generaties. Dat vraagt om inventiviteit. Het park moet beter bestand zijn tegen slijtage door een uitgekiende inrichting en een doordacht materiaalgebruik en het moet minder snel toe zijn aan groot onderhoud of vervanging. Onderhoud op hoog niveau dus. In het renovatieplan voor het Vondelpark heeft het stadsdeel aan al deze aspecten aandacht gegeven.

Hiertoe werd de geschiedenis verkend in ijkmomenten. De geschiedenis van het Vondelpark bleek in drie lagen af te lezen. Die momenten zijn:
het jaar 1896 - het Vondelpark kort na de aanleg;
het jaar 1959 - het park na de eerste grote renovatie;
het jaar 1996 - het Vondelpark uitgeroepen tot rijksmonument.
Op basis van deze ijkmomenten werd gekeken naar de huidige stand van zaken en getracht het park met respect voor deze drie fasen te renoveren: dat betekende eensdeels elementen uit de 19de eeuw respecteren (uitzichten en perspectieven herstellen), anderzijds de ruimtelijkheid van de 1959 respecteren, behouden en tot uitgangspunt nemen. Bovendien werd gepoogd ook de huidige fase van renovatie duidelijk in de planning te markeren.
Een en ander resulteerde in een uitvoerig rapport.